Strafrechtadvocaat openlijke geweldpleging

Openlijke geweldpleging is strafbaar gesteld in artikel 141 Sr. Dit artikel luidt:

“1. Zij die openlijk in vereniging geweld plegen tegen personen of goederen, worden gestraft met gevangenisstraf van ten hoogste vier jaren en zes maanden of geldboete van de vierde categorie.

2.De schuldige wordt gestraft:

1. met gevangenisstraf van ten hoogste zes jaren of geldboete van de vierde categorie, indien hij opzettelijk goederen vernielt of indien het door hem gepleegde geweld enig lichamelijk letsel ten gevolge heeft;

2. met gevangenisstraf van ten hoogste negen jaren of geldboete van de vijfde categorie, indien dat geweld zwaar lichamelijk letsel ten gevolge heeft;

3. met gevangenisstraf van ten hoogste twaalf jaren of geldboete van de vijfde categorie, indien dat geweld de dood ten gevolge heeft.

3. Artikel 81 blijft buiten toepassing.”

Onder openlijke geweldpleging verstaan we het in vereniging plegen van geweld in een publieke ruimte. Dit kan variëren van vechtpartijen op straat tot grootschalige rellen. Ook geweld tijdens demonstraties kan leiden tot vervolging voor openlijke geweldpleging. Kenmerkend voor dit delict is dat het geweld door meerdere personen wordt gepleegd en zichtbaar is of zou kunnen zijn voor anderen.

Voor een veroordeling op grond van artikel 141 Sr moeten aan enkele voorwaarden worden voldaan:

• Openlijk: Het geweld moet in de openbaarheid plaatsvinden, zichtbaar voor derden.

• Geweld: Dit kan zowel fysiek geweld tegen personen als vernieling van goederen omvatten.

• In vereniging: Dit bestanddeel valt uiteen in de volgende onderdelen.

  • Voldoende significante of wezenlijke bijdrage: Iedere deelnemer moet een voldoende significante bijdrage aan het geweld hebben geleverd.

  • Onderlinge betrokkenheid: Meerdere mensen moeten geweld hebben gepleegd.

Openlijk

Het geweld moet zichtbaar kunnen zijn voor derden. Dit betekent dat het plaatsvindt in een ruimte die toegankelijk is voor het publiek, zoals straten, parken of andere openbare gelegenheden. De Hoge Raad heeft in een arrest bepaald dat niet is vereist dat ten tijde en ter plaatse van de geweldpleging publiek aanwezig was, evenmin is beslissend of het ter plaatse al dan niet was toegestaan om in het tijdvak, waarin het geweld gepleegd werd, daar aanwezig te zijn.

Geweld

Het geweld kan zich richten tegen zowel personen als goederen. Dit omvat fysieke aanvallen, maar ook vernielingen zoals het inslaan van ruiten of het omgooien van voertuigen. De mate van geweld kan variëren van relatief lichte vormen zoals duwen en trekken tot ernstige mishandelingen en grote materiële schade. De Hoge Raad oordeelde in een arrest dat het stukgooien van eieren tegen de ruiten van de Amerikaanse ambassade ‘geweld’ oplevert in de zin van art. 141, eerste lid, Sr.

Voldoende significante of wezenlijke bijdrage

Een belangrijke vereiste voor veroordeling is dat elke deelnemer een voldoende significante of wezenlijke bijdrage aan het geweld moet hebben geleverd. Het dient te gaat om een bijdrage van voldoende gewicht. De enkele omstandigheid dat de dader de groep getalsmatig versterkte geldt ‘niet zonder meer’ als voldoende significante of wezenlijke bijdrage. Van een significante en wezenlijke bijdrage kan onder meer bestaan uit het bemoeilijken van de herkenning van personen die gewelddadige handelingen plegen, indien daarmee opzettelijk wordt voorkomen dat deze handelingen en de gevolgen daarvan op deze personen kunnen worden teruggeleid.

Het is dus niet noodzakelijk dat de verdachte zelf daadwerkelijk fysiek geweld heeft gepleegd, genoeg is dat hij een wezenlijke bijdrage heeft geleverd door bijvoorbeeld het aanmoedigen en/of het faciliteren van het geweld.

Het gerechtshof 's-Hertogenbosch oordeelde in een arrest dat de verdachte door het dragen van een capuchon een voldoende significante of wezenlijke bijdrage heeft geleverd aan het geweld door anderen. Door het dragen van de capuchon heeft de verdachte bijgedragen aan de sfeer van ontremming en anderen in staat gesteld om, met een verkleinde kans op herkenning door de politie, geweldshandelingen te plegen. Hierdoor heeft de verdachte bewust het plegen van geweld bevorderd.

Het is niet altijd gemakkelijk om vast te stellen of de bijdrage van een verdachte van zodanige aard en omvang is geweest dat deze kan worden gezien als wezenlijk voor het gepleegde geweld. Dit vereist een gedetailleerde analyse van de specifieke handelingen van de verdachte in de context van het incident. Bijstand van een advocaat daarin kan van groot belang zijn.

Onderlinge betrokkenheid

Er moet sprake zijn van het gezamenlijk plegen van het geweld. Dit betekent dat minstens twee personen betrokken moeten zijn bij de daad. Samenwerking hoeft niet van tevoren gepland te zijn; spontane gezamenlijke acties vallen ook onder dit criterium. Er moet echter ook sprake zijn van een zekere betrokkenheid tussen de geweldplegers; anderen moeten dus ook geweld plegen. De band tussen de daders hoeft niet hecht te zijn.

Bij het bepalen van de straf voor openlijke geweldpleging hanteren de rechtbanken de volgende oriëntatiepunten:

• openlijke geweldpleging tegen goederen: 60u taakstraf;

• openlijke geweldpleging tegen personen zonder lichamelijk letsel: 120u taakstraf;

• openlijke geweldpleging, (enig) lichamelijk letsel ten gevolge hebbend: 150u taakstraf;

• openlijke geweldpleging, zwaar lichamelijk letsel ten gevolge hebbend: 6 maanden gevangenisstraf.

Dit zijn slechts uitgangspunten. In elk individueel geval zal de rechter moeten beslissen welke straf passend en geboden is. De rechter kan daarbij afwijken van de oriëntatiepunten tot aan het wettelijke strafmaximum. Het wettelijke strafmaximum voor openlijke geweldpleging zonder bijzondere strafverzwarende omstandigheden bedraagt een maximale gevangenisstraf van vier jaar en zes maanden of een geldboete van de vierde categorie. Dit kan oplopen tot een maximale gevangenisstraf van twaalf jaar als het geweld tot iemands dood leidt.