Oplichting

De wettelijke definitie van oplichting uit artikel 326 Sr luidt:

“Hij die, met het oogmerk om zich of een ander wederrechtelijk te bevoordelen, door het aannemen van een valse naam of een valse hoedanigheid, door listige kunstgrepen, of door een samenweefsel van verdichtsels, iemand beweegt tot de afgifte van enig goed, tot het ter beschikking stellen van gegevens, tot het aangaan van een schuld of tot het tenietdoen van een schuld, wordt, als schuldig aan oplichting, gestraft met gevangenisstraf van ten hoogste vier jaren of geldboete van de vijfde categorie."

Voor een veroordeling voor oplichtingmoet zijn voldaan aan de volgende vereisten:

Oogmerk tot bevoordeling

Het woordje ‘oogmerk’ in de delictsomschrijving van artikel 326 Sr veronderstelt dat strafrechtelijke aansprakelijkheid pas bestaat als iemand handelt met de bedoeling om er beter van te worden.

Misleidingsmiddel: de wet vereist hierbij dat de misleiding plaatsvindt door middel van:

• valse voorwendselen;

• een valse naam of hoedanigheid;

• listige kunstgrepen; of

• een samenweefsel van verdichtsels.

De dader moet de ander daadwerkelijk hebben misleid door het aanwenden van één van de oplichtingsmiddelen genoemd in de wet. Hierin ligt ook een beperking van de strafrechtelijke aansprakelijkheid besloten: niet iedere onjuiste mededeling is voldoende voor oplichting.

Beweging tot afgifte van een goed het ter beschikking stellen van gegevens, tot het aangaan van een schuld of tot het tenietdoen van een schuld.

Voor een bewezenverklaring van oplichting is het noodzakelijk dat iemand door middel van bedrog wordt 'bewogen' tot de handelingen die in die bepaling zijn vermeld. Het causale verband dat in het bestanddeel 'beweegt' tot uitdrukking komt, is aanwezig als aannemelijk is dat het slachtoffer, mede onder invloed van de door het oplichtingsmiddel veroorzaakte onjuiste voorstelling van zaken, tot een bepaalde handeling overgaat. Dit resultaat bestaat uit de gedraging van de bedrogene (ECLI:NL:HR:2020:1149).

De straf voor oplichting kan aanzienlijk zijn. Volgens artikel 326 Sr kan oplichting worden bestraft met een gevangenisstraf van maximaal vier jaar of een geldboete van de vijfde categorie. In geval van verzwarende omstandigheden, zoals professionele oplichting of oplichting van kwetsbare personen, kan de straf hoger uitvallen.