Strafrechtadvocaat schending beroepsgeheim

Schending van beroepsgeheim is strafbaar gesteld in artikel 272 van het Wetboek van Strafrecht. Dit artikel bepaalt:

“Hij die enig geheim waarvan hij weet of redelijkerwijs moet vermoeden dat hij uit hoofde van ambt, beroep of wettelijk voorschrift dan wel van vroeger ambt of beroep verplicht is het te bewaren, opzettelijk schendt, wordt gestraft met gevangenisstraf van ten hoogste een jaar of geldboete van de vijfde categorie.”

Uit de wetsgeschiedenis volgt dat het schenden van een geheim in de zin van artikel 272 van het Wetboek van Strafrecht moet worden uitgelegd als het verstrekken van geheime gegevens aan een ander, die tot kennisneming daarvan onbevoegd is. De wijze waarop dit gebeurt is niet relevant.

Voor een veroordeling wegens schending van ambtsgeheim moet onder meer het volgende worden vastgesteld:

1. Er is sprake van een geheim: Een geheim is informatie die niet voor openbaarmaking is bestemd. Daarbij is niet alleen de inhoud van de informatie van belang, maar ook de context waarin de informatie is verkregen. Zo kan informatie die later openbaar wordt, op het moment van verstrekking toch nog een geheim zijn.

2. Er rustte een geheimhoudingsplicht op de verdachte: Op de verdachte moet een geheimhoudingsplicht rusten uit hoofde van ambt, beroep of wettelijke voorschrift. Vereist is verder dat betrokkene wist of redelijkerwijs moest vermoeden dat op hem/haar een geheimhoudingsplicht rust.

3. De verdachte heeft opzettelijk dat geheim geschonden: Voor opzet is voldoende dat de verdachte zich ervan bewust was dat vertrouwelijke informatie werd verstrekt aan iemand die daarvan geen kennis mocht nemen. Niet vereist is dat de verdachte de bedoeling had om schade te veroorzaken.

Voor artsen geldt niet alleen art. 272 Sr, maar ook art. 7:457 BW en art. 88 Wet op de beroepen in de individuele gezondheidszorg. Op grond hiervan mogen artsen medische gegevens enkel gebruiken voor het doel waarvoor zij zijn verstrekt. De geheimhoudingsplicht mag alleen doorbroken worden met toestemming van de patiënt, op grond van een wettelijk voorschrift of in geval van een conflict van plichten, en deze dient vrijwillig te zijn gegeven. Als het gaat om een conflict van plichten waarbij der arts zich genoodzaakt voelt om bijvoorbeeld de politie in te schakelen wegens gepleegde strafbare feiten door of jegens de patiënt, is doorbreking van de geheimhoudingsplicht slechts toegestaan als sprake is van direct gevaar voor de patiënt of anderen dat niet op andere wijze kan worden afgewend. In ieder geval mag de schending nooit verder gaan dan voor het doel noodzakelijk is.

Er is geen sprake van schending van beroepsgeheim in het geval dat behandelende artsen gegevens vrijgeven aan andere rechtsreeks bij de behandeling betrokken personen, artsen of (para)medische beroepsbeoefenaren, mits dit noodzakelijk is voor de behandeling (art. 7:457 lid 2 BW).

Voor overleden patiënten geldt dat de geheimhoudingsplicht blijft ontstaan en niet doorbroken kan worden door de erfgenamen. In sommige gevallen kan toestemming van de patiënt worden verondersteld.

Het beroepsgeheim in de zorg geldt niet alleen voor artsen, maar ook voor:

• Tandartsen

• Apothekers

• Gezondheidszorgpsychologen

• Psychotherapeuten

• Fysiotherapeuten

• Verloskundigen

• Verpleegkundigen

De geheimhoudingsplicht van advocaten staat gecodificeerd in regel 3 van de Gedragsregels. In regel 3.1 staat:

“De advocaat is op grond van de wet verplicht tot geheimhouding; zo dient de advocaat te zwijgen over bijzonderheden van door hem behandelde zaken, de persoon van zijn cliënt en de aard en omvang van diens belangen.”

In regel 3.3 zijn enkele uitzonderingen opgenomen. Een advocaat is vrij om vertrouwelijk verkregen kennis naar buiten toe te brengen  indien:

• voor zover een juiste uitvoering van de hem opgedragen taak dit rechtvaardigt;

• voor zover de cliënt daartegen desgevraagd geen bezwaar heeft; en

• voor zover dit in overeenstemming is met de goede beroepsuitoefening.