Strafrechtadvocaat valsheid in geschrift

Valsheid in geschrift is strafbaar gesteld in artikel 225 lid 1 en lid 2 van het Wetboek van strafrecht. Deze leden luiden als volgt:

“1. Hij die een geschrift dat bestemd is om tot bewijs van enig feit te dienen, valselijk opmaakt of vervalst, met het oogmerk om het als echt en onvervalst te gebruiken of door anderen te doen gebruiken, wordt als schuldig aan valsheid in geschrift gestraft, met gevangenisstraf van ten hoogste zes jaren of geldboete van de vijfde categorie.

2 Met dezelfde straf wordt gestraft hij die opzettelijk gebruik maakt van het valse of vervalste geschrift als ware het echt en onvervalst dan wel opzettelijk zodanig geschrift aflevert of voorhanden heeft, terwijl hij weet of redelijkerwijs moet vermoeden dat dit geschrift bestemd is voor zodanig gebruik.”

Wettelijke maximumstraffen

De maximale straf hangt af van welke variant van valsheid in geschrift bewezen wordt geacht:

• een gevangenisstraf van 6 jaar of een geldboete van de vijfde categorie voor valsheid in geschrift zoals beschreven in artikel 225 lid 1 en lid 2 Sr;

• een gevangenisstraf van 7 jaar of een geldboete van de vijfde categorie voor valsheid in geschrift in de officiele documenten genoemd in artikel 226 Sr;

• een gevangenisstraf van 8 jaar of een geldboete van de vijfde categorie voor valsheid in geschrift met het oogmerk om een terrostisch misdrijf voor te bereiden of te vergemakkelijken (art. 225 lid 3 Sr).

De wet beschrijft daarnaast enkele varianten van valsheid in geschrift met een lager strafmaximum (art. 228-230 Sr). In de jurisprudentie is evenwel naar voren gekomen dat het Openbaar Ministerie in zulke gevallen ook mag vervolgen voor artikel 225 Sr, zodat deze bepalingen in de praktijk hun belang hebben verloren (zie Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden 4 juni 2021, ECLI:NL:GHARL:2021:5774).

LOVS Oriëntatiepunten

De wettelijke strafmaxima worden zelden opgelegd. Een betere indicatie voor de te verwachten straf volgt uit de oriëntatiepunten die verschillende rechters onderling hebben afgesproken. Er zijn geen oriëntatiepunten specifiek voor valsheid in geschrift, maar wel voor fraude. Rechters mogen hiervan afwijken, maar ze bieden wel houvast.

In de oriëntatiepunten voor fraude is de op te leggen straf afhankelijk gesteld van de omvang van de fraude:

• Tot € 10.000,-- 1 week – 2 maanden GS ov / TS ov

• € 10.000,-- tot € 70.000,-- 2-5 maanden GS ov / TS ov

• € 70.000,-- tot € 125.000,-- 5-9 maanden GS ov /TS ov + GS vw

• € 125.000,-- tot € 250.000,-- 9-12 maanden GS ov

• € 250.000,-- tot € 500.000,-- 12-18 maanden GS ov

• € 500.000,-- tot € 1.000.000,-- 18-24 maanden GS ov

• € 1.000.000,-- en hoger 24 maanden - maximum GS ov

Strafvorderingsrichtlijnen van het Openbaar Ministerie

Daarnaast heeft het Openbaar Ministerie richtlijnen opgesteld voor de wijze waarop het valsheid in geschrift vervolgd. Dit biedt doorgaans een goede indicatie voor de te verwachten strafeis.

De strafvorderingsrichtlijnen van het Openbaar Ministerie beschrijven enkele veelvoorkomende vormen van valsheid in geschrift, zoals het voorhanden hebben van een vals rijbewijs (2mnd GS voor een first offender) of het gebruikmaken van een vals diploma (TS 90-120 uur voor een first offender). De richtlijn zelf kunt u hier vinden.

Bijkomende straffen en maatreglen

Indien iemand wordt vervolgd voor valsheid in geschrift kunnen de belangen groot zijn. Naast (gevangenis)straffen kan het Openbaar Ministerie ook proberen om wederrechtelijk verkregen voordeel te ontnemen. In de volksmond wordt dat ook wel de plukze-wetgeving genoemd. De financiële belangen lopen dan al gauw op. Ook kan een veroordeling voor valsheid in geschrift gevolgen hebben voor het verkrijgen van een verklaring omtrent gedrag, zeker als de veroordeelde wil (blijven) werken in de financiële dienstverlening.

Onder omstandigheden kan ook een rechtspersoon strafrechtelijk verantwoordelijk worden gehouden voor valsheid in geschrift. In een arrest van de Hoge Raad uit 2018 werd bijvoorbeeld een bedrijf veroordeeld voor valsheid in geschrift omdat het schar factureerde als schol. Een strafbare gedraging kan een rechtspersoon worden verweten als dat ‘redelijkerwijs aan hem kan worden toegerekend.’ Wanneer daarvan sprake is, in de jurisprudentie nader ontwikkeld.

U kunt via deze link meer lezen over de strafrechtelijke aansprakelijkheid van rechtspersonen.

Is een rechtspersoon strafrechtelijk aansprakelijk, dan kunnen ook de opdrachtgevers of de feitelijk leidinggevers strafrechtelijk worden vervolgd en veroordeeld. Meestal zijn dat leden van het bestuur, maar dat kunnen ook mensen zijn van het lagere management. In zaak over de visfraude werd bijvoorbeeld ook de directeur-grootaandeelhouder strafrechtelijk verantwoordelijk gehouden voor het gesjoemel met de facturen (ECLI:NL:HR:2018:1677).

Deze vormen van aansprakelijkheid staan uiteraard los van de strafrechtelijke aansprakelijkheid van individu die feitelijk een geschrift vervalst of valselijk opmaakt. Die persoon kan als pleger worden aangemerkt.